Invloed van een schenking op het erfrecht

Wie vandaag al een deel van zijn vermogen schenkt, doet dat vaak met de beste bedoelingen. Misschien wil je je kinderen een duwtje in de rug geven, of later de erfbelasting beperken. Maar schenken is meer dan gewoon iets geven.

Het heeft ook gevolgen voor wat er later met je nalatenschap gebeurt. Daarom is het belangrijk om hier even bij stil te staan. Wat je vandaag regelt, speelt morgen opnieuw een rol, zowel juridisch als binnen de familie.

Schenking en erfenis: hoe hangen ze samen?

Schenken en erven zijn nauw met elkaar verbonden. Wanneer je tijdens je leven al vermogen overdraagt, wordt daar bij je overlijden opnieuw naar gekeken. Dat is ook logisch. De wet wil vermijden dat sommige erfgenamen onbedoeld meer krijgen dan anderen. Tegelijk geeft schenken net de kans om op het juiste moment te helpen, bijvoorbeeld wanneer kinderen een woning kopen of een gezin starten.

Schenking als voorschot op de erfenis

In de praktijk worden schenkingen aan kinderen meestal gezien als een voorschot op hun erfdeel. Wat een kind vandaag krijgt, wordt later verrekend. Bij het overlijden wordt bekeken wie wat al ontvangen heeft. Het kind dat eerder een schenking kreeg, zal uiteindelijk wat minder erven dan de anderen. Op die manier blijft het evenwicht behouden. Belangrijk om te weten is dat men kijkt naar de waarde van de schenking op het moment van overlijden. Zeker bij vastgoed kan dat een groot verschil maken.

Evenwicht en transparantie binnen de nalatenschap

Om discussies achteraf te vermijden, wordt rekening gehouden met alle eerdere schenkingen. Dit systeem noemt men de inbreng. Een schenking is daardoor meestal geen extra voordeel, maar eerder een vervroegd stukje erfenis. Dat zorgt voor duidelijkheid en helpt om familiale spanningen te voorkomen.

Schenken buiten erfdeel: bewust bevoordelen

Soms wil je bewust één kind iets extra geven. Dat kan via een schenking buiten erfdeel. In dat geval wordt deschenking niet verrekend en krijgt dat kind effectief meer. Toch zijn hier grenzen aan. Dewet beschermt kinderen via hun reserve. Een deel van je vermogen, meestal de helft, kan je vrij schenken. Ga je daarover, dan kunnen andere erfgenamen dit laten corrigeren.

Hoe wordt de reserve gecontroleerd?

Bij een overlijden wordt niet alleen gekeken naar wat er nog aanwezig is. Men maakt een totaalbeeldvan hetvermogen. Dat bestaat uitalle bezittingen op het moment van overlijden, aangevuld met alle eerdere schenkingen. Op basis daarvan wordt berekend of iedereen zijn wettelijk minimum krijgt. Is dat niet het geval, dan kan er worden bijgestuurd.

Het fiscale voordeel van schenken

Naast de juridische kant speelt ook fiscaliteit een belangrijke rol. In Vlaanderen zijn schenkingen vaak gunstiger belast dan erfenissen. Voor roerende goederen zoals geld of aandelen gelden tarieven van 3 procent in rechte lijn en tussen partners, en 7 procent voor anderen. Voor onroerende goederen gelden progressieve tarieven van 3 procent, 9 procent en 18 procent. Ter vergelijking kan de erfbelasting oplopen tot 27 procent in rechte lijn en zelfs tot 55 procent voor verdere familie of derden. Schenken kan dus een groot verschil maken, zeker wanneer je dit tijdig plant.

Let op voor de risicotermijn

Niet elke schenking wordt automatisch belast. Bij een niet-geregistreerde schenking, zoals een bankgift, geldt een risicotermijn. Overlijdt de schenker binnen die termijn, die momenteel 5 jaar bedraagt in Vlaanderen, dan wordt de schenking alsnog belast via de erfbelasting. Ook hier is een goede timing dus belangrijk.

Schenken vraagt doordachte keuzes

Schenken biedt mooie kansen, maar het blijft een belangrijke beslissing. Je geeft een deel van je vermogen definitief weg en dat kan ook invloed hebben op familiale relaties. Sta daarom zeker stil bij het juiste moment, de gelijkheid tussen kinderen, de fiscale gevolgen en eventuele voorwaarden of bescherming.

Met een gerust gevoel vooruitkijken

Schenken kan een slimme en waardevolle stap zijn binnen je vermogensplanning. Het laat je toe om vandaag al iets te betekenen voor je naasten en tegelijk later onaangename verrassingen te vermijden. Omdat schenken zoveel impact heeft, zowel juridisch als fiscaal en familiaal, is een doordachte aanpak essentieel. Bij Himpe & Himpe Notarissen begeleiden we je deskundig en persoonlijk. We helpen je bij het opstellen of herzien van een testament, bij de fiscale optimalisatie van nalatenschappen en bij advies rond vroegtijdige schenkingen.

👉 Maak vandaag je persoonlijke afspraak bij notarissen Himpe & Himpe & De Geeter en leg jullie afspraken juridisch correct vast.